oyun eleŞtİrİlerİ





DOSYA
(Trajik bir oyun- 2 perdeden ibaret aile dramı)

Yazan...Tuncer Cücenoğlu
Yönetmen...Erhan Yazıcıoğlu

Dekor tasarımı...Sabahat Çolakoğlu
Kostüm tasarımı...Türkan Kafadar
Işık tasarımı...Vahit Geyik
Efekt tasarımı...Ersin Aşar

(İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları)

OYUNCULAR

Tomris İncer
Erhan Abir
Sezai Aydın
Rıdvan Çelebi
Emin And
Sibel Topaloğlu
Hakan Güner
Mahperi Mertoğlu
Eftal Gülbudak
Nagehan Erbaşı
Ece Onur

İŞTE BU BEY 'DOĞRUCU DAVUT'(ERHAN ABİR), BU HANIM DA ONUN ACI ÇEKEN EŞİ  (TOMRİS İNCER)

SEYİRCİ MİLLETİ!

"Komedi mi oyun?..."

"E... Bilmem... Aldık işte bilet."

Bizim kulak, sanki sağda solda söylenenleri dinlemek için programlanmış. Dosya isimli oyuna gireceğiz, fuayede salon kapısının aralanmasını bekliyoruz... Ama benimle birlikte çok kişi de geldiği oyunun ne tür bir oyun olduğunu soruyor da duruyor. Seyirci milleti... Böyleyiz işte! İnsan bir araştırır, tiyatronun hazırladığı gişenin önüne tutkallanmış oyun programına göz atar, neyi izleyeceğini bilir, zihnini hazır eder...Yok!

İlk kez sevgilisiyle tiyatroya giden erkekler daha da garip ama... Bu soruya yanıt vermenin onları ne denli zor durumda bıraktığını mimiklerinden anlamak mümkün. Kızcağız tiyatro seviyorsa katlanacak tabi adamcağız, ne yapsın...Kurtlar Vadisi'nden bile vazgeçmiş bu oyun için...

YER GÖSTERENLER (Teşrifatçılar da deniyor)

Eskiden yaşlıca yer göstericiler vardı. Eskiden vapurları da onlar kullanırlardı ya... Şıpadanak gösterirlerdi yerlerimizi... Sekme yok, pat!

"Bayanın yanına, bir boşluk bırakın oturun, iyi seyirler."

Şimdi gençler yer gösteriyorlar. Yanlış oturttukları da oluyor ama zamanla kapacaklar bu işi, cin gibi gözlerinden belli... İşte en sinir olduğum soru... Hele kışın... Onca kabanı, çantayı, bereyi, atkıyı ve kendini, milletin ayağına basa basa koltuğa taşıdıktan sonra, 'bir yanlışlık olmuşla' sürecek o cümle;

"Biletinizi görebilir miyim?"

Kadıköy Haldun Taner'de bir Sadık Amca vardı, şıpadanak oturturdu seyirciyi... Üçüncü zil ona vız gelirdi, vız...

O da kaptanlar gibi emekli oluverdi.

OYUNLA İLGİLİ MALUMAT

Başlayıverdi oyun. Efendim şöyle izah edeyim ,bir adam var oyunda(Erhan Abir)...Koltuğunun altında DOSYA ile gelişi felaketi oluyor, hem kendinin hem de üniversite talebesi kızıyla (Sibel Topaloğlu), ev hanımı eşinin (Tomris İncer)...

Alavere dalaverenin olduğu, sahteciliğin, yolsuzluğun hüküm sürdüğü bir dairede, tüm bunları dürüst çalışarak alt edeceğini savunan adamcağız, sıkıştığı çarklara meydan okuyor. Pişmiş tavuğun başına gelmeyecek şeyler adamın başına geliyor.

Oyun yazarı Tuncer Bey (Cücenoğlu) 1980 leri anlatmış ama ben diyeyim elli sene, siz deyin yüz sene daha kaybetmez güncelliğini. Oyundan çıkınca haberlerde Kapıkule Operasyonunu duymayalım mı... Üzülüyor insan canım. Eve gittik, hala belleğimizde zonk zonk zonkluyor oyunun sözleri, bırakmıyor benliğimizi vallahi; Dengeleeeer....Dengeleeerrrr...Çarklaaaarrr...Her yerde çarkkklaaaarrr!

Ben Erhan Bey'(Yazıcıoğlu) i daha önce yarışmalarda sunucu olarak tanıdıydım, konuştuk arkadaşlarla, oyuncuymuş aslında. Bu oyununun da rejisörüymüş. Söyleyiverseydin ya Erhan Bey, dekorcu sanatçıya (Sabahat Çolakoğlu), şu çark nesnesini az kullansaydı. Oyuncuları zor seçtik billahi...

Tam çeşitli ihtiyaçlarımız hasıl olmuştu ki, birinci perde bitti, ara oldu...Minik bir alkış koptu salondan. Sohbet ettik arkadaşlarla filan, o sırada önümüzdeki teyzeyle amca  --bu bilmiş konuşmalarımdan beni önemli birisi sandılar herhalde,- döndüler , uzak gözlüklerini çıkartıp;

"Bu iki masa arasındaki su borusuna siz bir anlam verebildiniz mi acaba?" diye sordular...

İşte o an benim başımdan aşağı kaynar sular döküldü... 'Yıllarını seyirci koltuğunda geçirdikleri belli, kesin beni işletiyorlar' diye düşünüp makul bir yanıt bulma telaşına düşmüştüm ki... Sağ olsun bizden biri imdadıma yetişti;

"Hortum o amca. Kurumlar ve özel sektör arasındaki hortum ilişkisini temsil ediyor"

Helal be Adnan, çıkışta tatlılar benden!

TANRI KİMSEYE BÖYLE DERT VERMESİN... EN SONDAKİ ARKADAŞ, BEYEFENDİNİN BİRADERİ ROLÜNÜ CANLANDIRIYOR.

OYUNCULAR

Başroldeki anneyi oynayan hanımefendi (Tomris İncer) yıllarını bu işe adamış bir hanım .Rolünü o kadar detaylı canlandırdı ki, bravo. Bir sahne var oyunda...Anne salonda otururken,  birden yanıveren ışığın gözünü almasını verecek seyirciye...  Tomris Hanım öyle gerçek canlandırdı ki...Dayanamadım, evde kendi kendime canlandırmaya çalışayım dedim., bizimkiler garip garip baktılar bana. E, tabi, bu onun sanatı...Ağlamakla gülmek arasında (Normal, kadının sinirleri dayanmadı tabi..) bir mimik yaptı bir ara...Salon kıkırdadı. Güncel dizilerde filan oynasa anlayacağım ama yok., kadın resmen sahnede acı çekiyor, o duyguyu aktarmaya çalışıyor... Sevgili zoruyla gelenlerin de sinir cıvataları gevşedi herhalde diye düşündüm .

Başroldeki beyefendi (Erhan Abir) de iyiydi. Yalnız, kızları bu yaşa rağmen üniversiteyi neden bitirememiş onu anlamadım. Hep çift dikiş demek ki...

Sezai Bey'i tanımayan yok zaten. Sesiyle her akşam evimizde. Televizyonun her kanalında duyarsınız onun sesini. Rolünde de ölçülüydü bence. İyi verdi çarkçı müdürü... Ona sinir oldum. Bu iyi bir şeymiş. Rolünü iyi yaptığına işaretmiş, öyle dediler, ben de sustum. Rejisörlük de oyunculuk da, oyun yazmak da zor zanaat diye düşündüm, durdum. Seyirci olmak hepsinden zor...

SONUÇ

Uzatmayalım efendim... Neticede ne oldu? Ne yalan söyleyeyim, pek beğenemedim oyunu. Ama arkadaşlar bayıldı. Bende bir tuhaflık var herhalde...

Oyun pek çok dile çevrilmiş. Acaba İngiltere'de oynansa nasıl tepki bulur ? Bir gece Othello, bir gece Dosya (Folder)... Adnan, duygulandı, gözleri doldu.... 'Ben feleğin şu çarkına çomak sokarım' diye mırıldana mırıldana , adamcağızın tatlısını ısmarlamak üzere tatlıcının yolunu tuttuk... Onun efkarına kazandibi birebir gelir...

Hadi, hayırlı geceler... Tiyatro dolu günler...

Zoraki Seyirci
02.01.2006

Seyirci Yorumları

Form Numarası Alanının Doldurulması Zorunludur
Form NO: elş14