KANTOCU- Herkese Tiyatro !!

İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları, bu sezonu, Ekim ayının Ramazan'a denk gelmesi nedeniyle olsa gerek, Türk oyunlarına, geleneksel Türk Tiyatrosu motiflerine ağırlık veren oyunlarla açtı.

Efsane Direklerarası'nda oyun seyretme şansını elde edememiş biri olarak, ismiyle seyircilere o havayı teneffüs ettireceğini tahmin ettiğim "Kantocu" oyununa, ancak arka sıralardan yer bularak girebildim.

Oyun, Osmanlının son dönemlerinden, Cumhuriyete geçiş yıllarında, Müslüman kadınların sahneye çıkma yasağını hareket noktası olarak alıyor. Oyunun kahramanı ise Verjin (Aslı Aybars). Rum, Ermeni ve diğer azınlık sanatçılarının rahatça sahne alabildikleri bu dönemde, Bihter isimli bir sahne sevdalısının , "Kantocular Kraliçesi VERJİN" takma adıyla, taşradan İstanbul'a uzanan hikayesi konu alınmıştı.

Oyun oldukça hareketli bir açılıştan sonra, Bursa'da bir sahnede devam ediyor. Verjin, Kenan Bey(Mehmet Çerezcioğlu) tarafından keşfediliyor ve sonrasında İstanbul macerası başlıyor. İstanbul'da ki ilk sahne deneyiminde başarılı olur. Fakat Kenan Bey'in ilk göz ağrısı Rula (Selma Kutluğ), yeni gözde Verjin'in yükselmesini engellemek istemektedir. Mustafa Kemal Paşa'nın ve ulusal kurtuluş hareketinin isimsiz kahramanlarından biri olan Cemil (Murat Coşkuner) ile Bihter arasında bir aşk başlar. Oyun, bu noktadan sonra iki dramatik haberle yükseliyor. Cemil'in Kurtuluş savaşı sırasında şehit olması ve Müslüman Türk kızı olduğunun ihbarı... Verjin (Bihter) hayata küser ve evine çekilir. Ta ki cumhuriyetin ilanından sonra Mustafa Kemal Paşa'nın Türk kadınlarına sahne yasağını kaldırmasına dek... Bihter kendi kimliği ile tekrar sahnelere döner. Fakat onu bir sürpriz beklemektedir. Bu sürprizi aktarmayayım da sizler salonda izleyin.

İlk bakışta, Kantocu'nun, konu itibariyle, tam bir Türk filmi mantığı taşımakta olduğunu görmekteyiz. Bihter'in Ermeni kızı değil de Türk kızı olduğunu açıklaması, yakın zamanda televizyonlarda gösterilen "Kurşun Yarası" isimli dizi filmi hatırlattı .Doğrusu "tesadüfün bu kadarı", seyircileri bilmem ama beni hayli rahatsız etti. Türk filmi klişeleri kendini oyunun sonunda bir kez daha gösterince, duygusal vuslat anı, seyirciler tarafından komik olarak algılandı. Yazarın mutlu son arzusu, sanırım seyircileri pek tatmin etmedi.

Kantocu'yu oyunculuk anlamında değerlendirmek gerekir ise, Verjin karakterini canlandıran oyuncunun zaman zaman oyundaki konsantrasyonunda kopmalar, ve telaffuz hataları görülmekle birlikte, zamanla rolün daha da iyi oturacağını düşünüyorum. Haluk (Emrah Özertem), Mari (Selen Uçer), Anlatıcı- Çığırtkan (Mert Turak) rollerindeki oyuncuların, rolleriyle oldukça iyi örtüştüklerini söylemeliyim.

Sahne tasarımı açısından bakıldığında, altın yaldızlı tiyatro sahnesi, sahne dünyasının ışıltısını çok güzel anlatmış. Hele tiyatro içinde tiyatro yapılması, oyuna derinlik kazandırmış. Sahnenin diğer yarısındaki kulis dekorları, Bursa'daki kulisin yıkık dökük görüntüsünün İstanbul'a gelindiğinde şık bir görünüm alması, ayrıntıya dikkat eden seyircilerin gözünden kaçmamıştır. Kostümler, dönemi seyirciye aktarmakta başarılı olmakla kalmamış, oyunu canlı tutan unsurlardan biri olmuş. Kantoların kıpırtısı seyirciyi hoş tutsa da keşke bazı sahnelerde, oyuncuların sesini bastırmamış olsaydı. Bu teknik detayın çözülmesi çok da zor olmasa gerek.

Saltuk Kaplangı, Bilge Zobu ve Uğur Kıvılcım ayrıca söz edilmesi gereken sanatçılar... Bu üç tiyatro ustasının, sahneye çıktıklarında yaydıkları ışık, seyirciden aldıkları tepki, sahne sempatileri ve gösterdikleri performans, gerçekten seyir zevkini üst noktalara taşımaktaydı. Böylesi değerleri sahne üzerinde görmek, genç nesil seyirci ve oyuncular için bulunmaz bir nimet.

Bir söz de tiyatro seyircisine. Oyunun ikinci yarısında, salonun yarısının yerine oturmaması, salonun bazı bölümlerinde çalan sinir bozucu telefon sesleri... Alkışa eşlik eden nahoş ıslık sesleri... Sözde beğenilerini göstermek isteyen bazı izleyiciler, henüz stadyum ve tiyatro ayrımını henüz yapamamışlar sanırım.

Kantocu , her yıl düzenli olarak duyulan "Eski Ramazanlara özlemi" bir nebze de olsa gidermekte. Hoşça vakit geçirmek, en azından yok olmuş "Kanto" sanatının, yeni kuşaklara anlatabilecek güzel bir oyun.

Haldun Dormen'in yazıp yönettiği müzikli oyun , sezon boyunca, farklı sahnelerde seyredilebilir.