oyun eleŞtİrİlerİ

 

  YILDIZLAR ALTINDA CİNAYET

İBB Şehir Tiyatroları, bu sezon Azerbaycanlı yazar, düşünce ve devlet adamı Elçin Efendiyev' in, bilinen adıyla Elçin' in, "Yıldızlar Altında Cinayet" oyununu oynuyor.

Yeni sayılabilecek bir oyun, olay 2001 senesinde geçmekte. Elçin' in teksti, daha ilk sahneden itibaren verdiği ipuçlarıyla oyunun o çarpıcı sonunu ince ince örüyor, hiç oyalanmadan, vakit kaybetmeden, ama tadını da çıkara çıkara konuşmaları harmanlıyor.

Bu oyunu, meraklı İstanbul seyircileri, 2006 yazında yapılan Mekan Tiyatro Festivali' nde, Azerbaycan Akademik Milli Dram Tiyatrosu' ndan "Qatil" adıyla izleme şansı bulmuşlardı. Biz şimdi gelelim, Şehir Tiyatroları' ndaki Melahat Abbasova yorumuna...

Anladığım kadarıyla, oyunu Türkiye Türkçesi' ne de, Abbasova çevirmiş. "Bir evin bir oğlusun.", "Gerçekten, bu gerçek olamaz.", "Sen beni düşlerinde canlandırıyordun." gibi bazı cümleler haricinde, genel olarak başarılı bir çeviri olduğu söylenebilir.

" Kadın eli değmiş! " Oyunu beraber izlediğim arkadaşım Burçak' ın, oyun için yaptığı bu yorum, gerçekten de rejiyi özetler nitelikte. Melahat Abbasova, beraber çalıştığı sanatçıların da yaratıcılıklarıyla, fevkalade duyarlı, dokunaklı, romantik bir anlayışla sunuyor bize malzemesini. Oyunu, bu sezon izlediğimiz pek çok oyun arasında sivrilten de tam olarak bu. Son derece sağlam bir metni, net bir Azerbaycan arka planını, özellikle ikinci perdede yoğunlaşan gerginlik ve baskıyı; aydınlık yüzlü bir masalcı gibi anlatıyor bize, başımızı okşayarak, en nahif, en saf duygularımıza hitap ederek...

Dekor, adeta iki farklı anlayışla, bakış açısıyla, iki farklı dünya yaratıyor sahnede. Önde, son derece gerçekçi hazırlanmış masa, sandalye, kanepe ve kitaplıklarla kimya öğretmeninin evi, arkada ise nefes kesen güzellikteki tüller ve yuvarlak yatakla yaratılan, düş ortamı... Kadınla delikanlının aşklarını burada yaşayışları, yıldızlar aleminin burada yaratılması, ikinci perdede, kadının, hayallerinin yıkılışını tülleri kullanarak ifade etmesi ve finale yaklaştıkça oyunun tamamen ön platforma taşınması, illüzyonu destekleyen, yerinde kararlar.

Fakat, yıldızlar alemi sahnesinde döner sahne kullanımı, bana bir parça zorlama ve yorucu geldi. Gereken büyü ve illüzyon, yatak dönmeden de yaratılabiliyordu oysa. Hem oyunculara getirdiği ek zorluk, hem seyirciyi yoran ışık geçişleri, hem sahnenin dönerken çıkardığı kulak ardı edilemeyen ses; bu sistemi, bu sahne için fazla kılıyor.

Ve tabii ki oyuncular... Elçin Altındağ' ı, ilk sahneden son sahneye kadar nefeslerimizi tutarak izledik. Kimya öğretmeninin yapayalnız dünyasından, bir an bile koparmadı bizi. Kadın' ın ruh hallerini bedeninde simgeleştirmesi, - ilk perdede Delikanlı' nın karşısında kasılıp çözülmeleri, ikinci perdede gelin bebeğiyle kurduğu ilişki - son derece doğal, son derece yerli yerinde akıp gitti oyunda. Gelin bebek, Kadın' ın iç dünyası için önemli bir simge olarak kullanılmış, hele ikinci perdede üstlendiği rol, kalp kıran, nefes kesen, göz yaşartan cinsten. Her ne kadar, bir izleyici olarak, o bebeğin daha fazla kullanılmasını beklediysem de, yönetmene kalmış bir seçimdi bu.

Emrah Özertem' in Delikanlı' daki yorumu, bir parça daha engebeli. Zaman zaman, "Yoksa klişe numaralar mı izliyoruz?" dediğimiz oldu. Hayatın içinde örselenmiş, hırpalanmış Delikanlı' nın coşkusunu, öfkesini, heyecanını seyirciye iletmekte eksik kalmadı, ama zaman zaman doğallıktan uzaklaştı. Bu aslında kusur olmayabilir. Bir yorumdur. Fakat seyirci koltuğundan gördüğüm, oyunun bu tarz bir oyunculuk üzerine şekillendirilmediğiydi. Bunun haricinde, Emrah Özertem' in, Delikanlı' ya hayat vermekte başarılı olduğunu düşünüyorum. 

Yardımcı rollerde Ezgi Sümer Yolcu, Radife Baltaoğlu ve Nevzat Çankara var. Hasanzade' nin Annesi rolündeki Radife Baltaoğlu' nun, konuşurken kürkünü didiklemesi hoş bir ifade. Ezgi Sümer Yolcu' yu, temiz kalpli, patavatsız komşu rolünde çok sıcak buldum, yalnız ilk sahnede, Kadın' ın sınav kağıtlarıyla konuştuğunu duyduğundaki kahkahası, belki bir daha gözden geçirilebilir. Nevzat Çankara, polis rolünde, kısa, ama bir o kadar da güzel bir oyun çıkarıyor. Tatlı sert, biraz kaba-saba, ama tertemiz kalpli bir adama, öylesine güzel can veriyor ki, hala aklıma geldikçe yüreğimi ısıtıyor.

Bu oyun, tiyatronun bütün unsurlarının; metnin, dramaturginin, hareketin, dekorun, müziğin, kostümün, oyunculuğun ve tabii ki rejinin hem ayrı ayrı, hem bir arada çok değerli olduğu, başarılı bir çalışma. Yazımı bitirirken, oyunu kasım ayında Kadıköy Haldun Taner Sahnesi' nde ilk izlediğimde, selamdaki coşkulu alkışlara katılamadığım için özür dilerim. O sırada ben katıla katıla ağlıyordum.

Nice güzel oyunlara..
Burçak.

18 Kasım, Haldun Taner Sahnesi

12-14 Şubat, Muhsin Ertuğrul Sahnesi

YAZAN: Elçin, ,YÖNETEN: Melahat Abbasova 

Dekor Tasarım: Emra Albayrak Şahin, Kostüm Tasarım: Feyza Zeybek, Müzik Tasarım: Selim Atakan, Dramaturg: Hilmi Zafer Şahin, Işık Tasarımı: Mustafa Türkoğlu

 

KADIN: Elçin Altındağ, DELİKANLI: Emrah Özertem, KOMŞU KADIN:Ezgi Sümer Yolcu KOMŞU ADAM: Nevzat Çankara

HASANZADE' NİN ANNESİ: Radife Baltaoğlu

 

 

 

Burçak Çöllü

Seyirci Yorumları

Sevilay Deniz	21.04.2007
Bence her şeyiyle müthiş bir oyun...Verdiği mesaj da bir o kadar hayatın tüm yüzlerinin;yüzsüzlükle sergilendiği,bu yönüyle hayat, artık masal kahramanlarının yıldızlar kadar uzakta olduğunu dişli çarklarında öğretiyor bizlere..
zeliha erim	05.04.2007
Gerçekten de güzel bir tiyatroydu..!!!!!!!!!!Tebrikler.......
Hande Gürsoy	04.04.2007
Bu zamana kadar izlediğim en iyi oyundu...Ama bence yaş sınırı konmalı! Dekor olarak en çok sahnenin arkasındaki yıldızları beğendim.Oyuncular da çok iyi oynadılar..Şimdi bana sadece tüm oyunculara ve emeği geçen herkese teşekkür etmek kalıyor.Elçin'in tüm tiyatrolarına gidebilirim :)
Busra Korkmaz	29.03.2007
Yıldızlar Altında Cinayet... Tam bir dramdı.Ağlamadım sadece bir iki damla gözyaşı döktüm.Gözyaşı dökülecek bir oyundu.Bana en çok o öğretmen olan kadının yalnızlığı dokundu.Oyuncuların performansı çok iyiydi.
Gamze Timuroğlu	13.03.2007
Oyunu yakın bir zamanda izledim ve çok beğendim.Bence dekor da oyuncular da muhteşemdi.Defalarca izleyebileceğim kadar beğendim.
Sizde yorum yazabilirsiniz...

Form Numarası Alanının Doldurulması Zorunludur
Form NO: elş56